RODZAJE DYLATACJI
W konstrukcjach podłóg powinny być uwzględniane następujące szczeliny: dylatacyjne, izolacyjne i przeciwskurczowe. Szczeliny dylatacyjne powinny znajdować się zawsze w miejscach przebiegu dylatacji konstrukcji budynku ( stropu), dylatacji podłoża betonowego na gruncie oraz wszędzie tam, gdzie nie powinny stykać się sąsiadujące elementy, np. podkłady w leżących obok pomieszczeniach. Szczeliny dylatacyjne mają na celu podzielenie budynku lub większych fragmentów jego konstrukcji na oddzielne segmenty i umożliwienie swobodnego ich osiadania, rozszerzania się lub pęcznienia, bez powodowania pęknięć konstrukcji (rys. 1). Szczeliny izolacyjne powinny być stosowane w celu oddzielenia konstrukcji podłogi od innych elementów budynku, a także podkładu od podłoża. Szczeliny izolacyjne należy również stosować w miejscach zmiany grubości podkładu oraz na styku z innymi konstrukcjami podłóg.
Szczeliny izolacyjne mają na celu umożliwienie niezależnych ruchów poziomych i pionowych konstrukcji podłogi od innych elementów budynku. Szczeliny izolacyjne powinny być obowiązkowo wykonane na styku konstrukcji podłogi ze ścianami, słupami, fundamentami pieców, maszyn, przy schodach i innych miejscach, w których ruchy podłogi mogą być ograniczone. Szczeliny te powinny przebiegać na całej grubości podłoża, podkładu i posadzki. Posadzki z materiałów wykazujących zdolność do pęcznienia (np. z drewna) w miejsce szczeliny izolacyjnej stosuje się odpowiedniej szerokości szczelinę dylatacyjną.
Szczeliny izolacyjne mogą występować również w płaszczyźnie poziomej i oddzielać konstrukcję podłogi od podłoża albo posadzkę od podkładu. Wszelkiego rodzaju warstwy izolacyjne (przeciwwilgociowa, paroszczelna, termiczna, akustyczna) stanowią jednocześnie szczelinę izolacyjną. Może nią być również warstwa materiału sypkiego, np. piasku (rys. 2).
Szczeliny izolacyjne powinny być zastosowane w podkładach podłogowych w miejscach, gdzie występują zmiany grubości podkładu oraz w miejscach styku różnych konstrukcji podłóg. Pola podkładów, oddzielone szczelinami izolacyjnymi, powinny stanowić prostokąty.
Szczeliny przeciwskurczowe powinny być stosowane w podkładach i posadzkach z betonu lub zaprawy cementowej (rys. 3). Szczeliny te powinny ograniczać pola o powierzchni nie przekraczającej 30 m2, przy długości boku prostokąta nie przekraczającym 6 m. Wszędzie tam, gdzie są powody, aby przewidywać większy skurcz, należy stosować mniejszy rozstaw szczelin przeciwskurczowych. Na wolnym powietrzu pole między szczelinami nie powinno przekraczać 5 m2, przy największej długości boku 3 m.
Szczelinę przeciwskurczową w podkładzie stanowi nacięty ręcznie lub mechanicznie rowek o głębokości wynoszącej ok. 1/3 grubości podkładu.
W posadzce szczelina przeciwskurczowa powinna przechodzić przez całą jej grubość i powinna być wypełniona wkładką z materiału poddającego się szlifowaniu, np. w postaci taśmy dylatacyjnej z PVC, płaskownika mosiężnego. Wkładki przeciwskurczowe w posadzkach lastrykowych powinny dzielić posadzkę na stosunkowo niewielkie powierzchnie cząstkowe, do 4 m2, o boku nie większym niż 2,5 m, co ograniczy niebezpieczeństwo powstania przypadkowych spękań posadzki. Metalowe wkładki przeciwskurczowe mogą stanowić również element zdobnictwa posadzek lastrykowych.
