POSADZKARZ TO ZAWÓD. CO TO OZNACZA DLA WYKONAWCÓW?
Posadzkarz jest zawodem ujętym w Klasyfikacji Zawodów i Specjalności pod kodem 712204. Należy do grupy posadzkarzy, parkieciarzy i glazurników, a szerzej – do robotników budowlanych robót wykończeniowych i pokrewnych.
To nie tylko formalna nazwa w urzędowym wykazie. Wyodrębnienie zawodu ma znaczenie dla rynku pracy, kształcenia, opisywania kompetencji, warunków wykonywania pracy, a także identyfikowania zagrożeń charakterystycznych dla osób wykonujących ten zawód.
Posadzkarz to nie „ogólny pracownik budowlany”
Praca posadzkarza wymaga specjalistycznej wiedzy i doświadczenia. Obejmuje m.in. ocenę i przygotowanie podłoża, kontrolę jego parametrów, właściwy dobór materiałów i technologii, wykonywanie warstw podłogowych oraz ocenę warunków, w jakich posadzka będzie użytkowana.
Formalne wyodrębnienie zawodu pozwala lepiej opisywać:
-
zakres wymaganych kompetencji,
-
potrzeby szkoleniowe i kwalifikacyjne,
-
zapotrzebowanie rynku pracy,
-
charakter wykonywanej pracy,
-
typowe obciążenia i zagrożenia zawodowe.
Ma to znaczenie zarówno dla pracowników i rzemieślników, jak i przedsiębiorców zatrudniających fachowców.
Zawód na rynku pracy – ale bez odrębnego zawodu szkolnego
Tu pojawia się istotna luka.
Posadzkarz funkcjonuje jako odrębny zawód w klasyfikacji zawodów na potrzeby rynku pracy, ale nie funkcjonuje obecnie jako odrębny zawód w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego.
W szkolnictwie branżowym istnieją zawody o szerszym zakresie, m.in. monter zabudowy i robót wykończeniowych w budownictwie, jednak nie tworzą one odrębnej ścieżki kształcenia odpowiadającej pełnej specjalizacji posadzkarza. Zintegrowany Rejestr Kwalifikacji również wskazuje, że zakres tych zawodów szkolnych jest szerszy i nie obejmuje wszystkich wyspecjalizowanych kompetencji związanych z wykonywaniem posadzek z wykładzin.
W praktyce wielu wykonawców zdobywa więc kompetencje poprzez doświadczenie zawodowe, przyuczenie u pracodawcy oraz szkolenia branżowe i producenckie.
Powstaje zatem ważne pytanie: jak formalnie potwierdzić kompetencje zdobyte w praktyce, skoro nie istnieje odrębna szkolna ścieżka prowadząca do zawodu posadzkarza?
Odpowiedzią może być Zintegrowany System Kwalifikacji
Jedną z możliwości jest Zintegrowany System Kwalifikacji (ZSK), który pozwala potwierdzać określone kompetencje niezależnie od tego, gdzie i w jaki sposób zostały wcześniej zdobyte.
W ZSK funkcjonuje kwalifikacja wolnorynkowa:
„Wykonywanie posadzek z wykładzin elastycznych i tekstylnych”
Kwalifikacji przypisano 4 poziom Polskiej Ramy Kwalifikacji (PRK). Obejmuje ona specjalistyczną wiedzę i umiejętności związane m.in. z przygotowaniem i organizacją prac, materiałoznawstwem, montażem wykładzin elastycznych i tekstylnych, wykonywaniem połączeń i wykończeń oraz kontrolą jakości wykonanych prac.
PSP jako Instytucja Certyfikująca
Polskie Stowarzyszenie Posadzkarzy jest Instytucją Certyfikującą dla kwalifikacji „Wykonywanie posadzek z wykładzin elastycznych i tekstylnych”.
Oznacza to, że wykonawca posiadający wiedzę i doświadczenie może przystąpić do walidacji, podczas której sprawdzane są jego rzeczywiste kompetencje.
Walidacja obejmuje część teoretyczną i praktyczną. Uzyskanie kwalifikacji nie jest więc potwierdzeniem uczestnictwa w szkoleniu, lecz potwierdzeniem, że kandydat rzeczywiście posiada wymagane umiejętności. Certyfikat kwalifikacji jest bezterminowy.
To szczególnie ważne dla osób, które od wielu lat pracują w zawodzie, ale nie miały możliwości ukończenia szkoły kształcącej bezpośrednio w zawodzie posadzkarza.
Szkolenie to nie to samo co kwalifikacja
Szkolenie służy przede wszystkim zdobywaniu i rozwijaniu kompetencji.
Kwalifikacja w ZSK służy natomiast ich formalnemu potwierdzeniu.
Dlatego osoba posiadająca wieloletnie doświadczenie zawodowe nie musi rozpoczynać nauki od początku. Może przystąpić do walidacji i wykazać, że posiada wymagane efekty uczenia się.
W przypadku kwalifikacji „Wykonywanie posadzek z wykładzin elastycznych i tekstylnych” do walidacji może przystąpić osoba pełnoletnia, a także uczeń szkoły branżowej I lub II stopnia albo technikum, zgodnie z warunkami określonymi dla kwalifikacji.
Kierunek: zawód – kształcenie – kwalifikacje
Formalne istnienie zawodu Posadzkarz 712204 jest ważnym elementem porządkowania branży. Nie rozwiązuje jednak problemu braku odrębnej ścieżki kształcenia w szkolnictwie branżowym.
Dlatego potrzebne są równolegle dwa kierunki działań:
rozwój kształcenia w zawodzie posadzkarza oraz możliwość formalnego potwierdzania kompetencji osób już pracujących w branży.
ZSK już dziś daje taką możliwość w określonym obszarze robót posadzkarskich.
Zawód → kształcenie → kompetencje → kwalifikacje → jakość wykonania
Posadzkarz to zawód. Kompetencje zdobywane przez lata praktyki powinny mieć możliwość formalnego potwierdzenia, a przyszli wykonawcy – dostęp do jasno określonej ścieżki kształcenia i rozwoju zawodowego.